ญี่ปุ่นเล็งควบคุมเว็บไซต์ข่าวยอดนิยม

March 7, 2008

Michael Fitzpatrick เขียน
พงษ์เลิศ พงษ์วนานต์ แปล

โตเกียว: คณะกรรมการของรัฐบาลญี่ปุ่นเสนอให้มีการกำกับควบคุม “เว็บไซต์ข่าวที่มีผู้อ่านจำนวนมากและทรงอิทธิพล เนื่องจากตอนนี้หนังสือพิมพ์ วิทยุและโทรทัศน์มีการกำกับดูแลเรียบร้อยแล้ว”

รัฐบาลญี่ปุ่นยังพยายามที่จะจำกัดควบคุมด้านที่ไม่พึงประสงค์ของอินเทอร์เน็ตอีกด้วย ซึ่งนักวิจารณ์บอกว่าจะทำให้รัฐเข้ามาแทรกแซงด้วยการเซ็นเซอร์

รัฐบาลปีกอนุรักษ์นิยมที่นำโดย Liberal Democratic Party หรือ LDP พยายามออกกฎหมายในเรื่องนี้ให้ผ่านสภาให้ได้ในปี ค.ศ. 2010 (พ.ศ. 2553)

“อินเทอร์เน็ตกำลังมีอิทธิพลเพิ่มมากขึ้นเรื่อย ๆ ในญี่ปุ่น ดังนั้นเป็นธรรมดาที่รัฐบาลต้องการควบคุมมัน” คาซูโอะ ฮิซูมิ อดีตนักหนังสือพิมพ์ที่กลายมาเป็นทนายเมืองโตเกียวกล่าว

ส่วนที่ว่าเหตุใดประเทศที่ได้ชื่อว่าก้าวหน้าด้านเทคโนโลยีสารสนเทศถึงได้หันมาใช้หนทางนี้นั้น ต้องเข้าใจเรื่องความสัมพันธ์ระหว่างผู้มีอำนาจกับสื่อ ตั้งแต่สมัยสหรัฐอเมริกาคืนอำนาจ ในช่วงทศวรรษ 1950 ฮิซูมิกล่าว

“ทันทีที่สงครามยุติ เราก็ดำเนินรอยตามสหรัฐฯ คือรัฐบาลออกใบอนุญาตผ่าน FCC (Federal Communications Commission)” ฮิซูมิกล่าว “พรรค LDP กลายมามีอำนาจครอบงำการเมือง พยายามควบคุมสื่อมากขึ้น FCC จึงถูกยุบทิ้งไป ที่ญี่ปุ่นไม่มีผู้ตรวจการณ์รัฐสภา (ombudsman) ดังนั้นรัฐบาลก็เลยควบคุมสื่อโดยตรง พรรค LDP จะใช้ร่างกฎหมายฉบับนี้ทำอย่างเดียวกันกับอินเทอร์เน็ต”

แน่นอนว่าโครงสร้างอย่างนี้เป็นประโยชน์ต่อพรรค LDP ซึ่งกุมอำนาจมาแทบไม่ขาดช่วงตั้งแต่ปี ค.ศ. 1955 (พ.ศ. 2498) ตั้งแต่นั้นมาความสัมพันธ์แบบถ้อยทีถ้อยอาศัยระหว่างรัฐบาลกับสื่อใหญ่ ๆ ก็กลายเป็นตำนานเล่าขาน เช่นเดียวกับการเซ็นเซอร์ตัวเองของสื่อ ซึ่งฮิซูมิบอกว่ามีการจำกัดการนำเสนอข้อมูลข่าวสารต่าง ๆ อย่างมาก จนกระทั่งมีอินเทอร์เน็ตมาเปิดพื้นที่ให้กับความคิดเห็นต่าง ๆ ที่หลากหลาย

“อินเทอร์เน็ตเป็นภัยคุกคามต่อรัฐบาล แต่กฎหมายฉบับใหม่นี้จะทำให้รัฐบาลมีอำนาจควบคุม โดยผู้ให้บริการอินเทอร์เน็ต (ISP – Internet Service Provider) จะอยู่ภายใต้การกำกับของรัฐบาลโดยตรง” ฮิซูมิกล่าว “นี่เป็นสถานการณ์ที่ยากลำบากที่เรากำลังเผชิญอยู่ในญี่ปุ่นในขณะนี้”

ส่วนรัฐบาลญี่ปุ่นยืนยันว่าเพียงแต่ต้องการทำให้อินเทอร์เน็ตในญี่ปุ่นสามารถตรวจสอบได้มากขึ้นเท่านั้น จากเดิมที่มักจะนอกลู่นอกทางและบางครั้งก็สร้างความเสื่อมเสีย

“ข้อวิจารณ์ที่ว่ารายงาน (ของคณะกรรมการ) นี้เสนอให้มีการเซ็นเซอร์เว็บไซต์ต่าง ๆ ของญี่ปุ่นนั้น ไม่มีมูลเลยแม้แต่น้อย” กระทรวงสื่อสารออกแถลงการณ์ “ยิ่งกว่านั้น รายงานนี้เสนอว่าญี่ปุ่นควรจะหลีกเลี่ยงการใช้กฎเกณฑ์ข้อบังคับต่าง ๆ ที่มุ่งไปสู่การเซ็นเซอร์ หรือจำกัดเนื้อหาในอินเทอร์เน็ต อย่างเช่น บล็อก เป็นต้น และเสนอให้มีการพิจารณาจัดทำกรอบการทำงานเพื่อส่งเสริมให้ผู้ให้บริการอินเทอร์เน็ตและอื่น ๆ กระทำการโดยสมัครใจในการจัดการกับเนื้อหาที่ผิดกฎหมายและเป็นอันตราย”

การ “กระทำการโดยสมัครใจ” นี้ปรากฏผลให้เห็นแล้วในเดือนนี้ (ก.พ. 2551) โดยผู้ให้บริการโทรศัพท์มือถือได้รับการร้องขอให้ทำการกรองเนื้อหาบางอย่าง ที่ส่งกระจายให้มือถือของผู้ใช้ที่อายุต่ำกว่า 18 ก่อนหน้านี้ การกรองเนื้อหาแบบนี้จะมีสวิทช์ให้กดเลือกได้ [ก่อนหน้านี้การกรองเนื้อหาแบบนี้จะต้องสั่งเปิดใช้เสียก่อน แต่ปัจจุบันมันจะถูกเปิดใช้เป็นค่าปริยาย และจะสั่งปิดได้โดยผู้ปกครองของผู้ใช้ — FACT]

บางคนอาจมองว่าก็ดีแล้วที่รัฐบาลกับผู้ให้บริการทำอย่างนี้เพื่อปกป้องเยาวชน แต่บล็อกเกอร์ชาวญี่ปุ่นที่ระแวงว่าการควบคุมจะลามมาถึงอินเทอร์เน็ตด้วยในอนาคต ก็พากันชี้ว่าเนื้อหาที่ไม่ได้เข้าข่ายเสียทีเดียวก็พลอยถูกคัดกรองออกไปด้วยในอินเทอร์เน็ตมือถือ

เนื้อหาในหมวด “ศาสนา” และ “กิจกรรมการเมือง/พรรคการเมือง” พบว่าถูกกรองออกไปด้วยโดยซอฟต์แวร์กรองเนื้อหาที่ใช้โดยผู้ให้บริการชั้นนำของญี่ปุ่นอย่าง DoCoMo

“คงเป็นหนังตัวอย่างสำหรับสิ่งที่จะเกิดขึ้น เมื่อรัฐบาลท้องถิ่นต่าง ๆ ทั่วประเทศนำซอฟต์แวร์แบบนี้ไปใช้” ฮิซูมิบอก

สิ่งที่ฮิซูมิและคนอื่น ๆ สะอึกก็คือ สาธารณะแทบไม่แสดงอาการต่อต้านคัดค้านหรือถกเถียง เกี่ยวกับร่างกฎหมายที่จะสร้างความเปลี่ยนแปลงอย่างใหญ่หลวงฉบับนี้กันเลย

คริส ซาลส์เบิร์ก ที่คอยติดตาม แสดงความเห็นและแปลเนื้อหาบางส่วนจากบล็อกภาษาญี่ปุ่นให้กับ Global Voices Online ซึ่งเป็นแหล่งชุมนุมบล็อกระดับนานาชาติ บอกว่า “ดูเหมือนว่าชุมชนอินเทอร์เน็ตในญี่ปุ่นยังไม่รู้เรื่องนี้ หรือไม่ก็ยังไม่อยากจะเชื่อ มันเป็นสถานการณ์ที่พิลึก บางทีอาจจะไม่มีอะไรเกิดขึ้น แต่อย่างน้อยคนก็น่าจะให้ความสนใจกับเรื่องนี้สักหน่อยก็ยังดี”
“ผมกลัวว่าคนทั่วไปจะไม่ใส่ใจกับสิทธิที่ขาดหายไป ถ้าอย่างนั้น อินเทอร์เน็ตในญี่ปุ่นก็คงเข้าสู่ยุคมืด” ฮิซูมิบอก

ที่มา: ญี่ปุ่นเล็งควบคุมเว็บไซต์ข่าวยอดนิยม, ประชาไท, 5 มี.ค. 2551 (แปลจาก Japan seeking to govern top news Web sites, International Herald Tribune, 27 กพ. 2551)

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: