ข้อเสนอของ FACT ต่อ ‘ร่าง พ.ร.บ. ความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์’

March 25, 2007

[English: FACT’s Formal Recommendations for ‘Cybercrime’ Bill]

สำหรับเผยแพร่

ข้อเสนอของ FACT ต่อร่าง พ.ร.บ. ว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์:
เริ่มจากการยกเลิกโทษประหารชีวิต!

กลุ่มเสรีภาพต่อต้านการเซ็นเซอร์แห่งประเทศไทย (Freedom Against Censorship Thailand หรือ FACT) ได้นำส่งข้อเสนอเกี่ยวกับร่าง พ.ร.บ. ว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ (“พ.ร.บ. ความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์”) ต่อคณะกรรมการ 25 คนที่กำลังพิจารณาร่าง พ.ร.บ. เพื่อเสนอต่อสมาชิกสภานิติบัญญัติแห่งชาติ (“สนช.”)

FACT ไม่คิดว่าประเทศไทยควรออกกฎหมายความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์อย่างเร่งด่วน ในเมื่อความผิดหลายประเภทก็อยู่ในขอบเขตของกฎหมายไทยในปัจจุบันอยู่แล้ว

รัฐบาลควรหลีกเลี่ยงการกำกับดูแลที่เข้มงวดเกินไป แต่ในขณะเดียวกันก็มีหน้าที่ออกกฎหมายที่ชัดเจนเพื่อประโยชน์ส่วนรวม แต่พ.ร.บ. ความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ที่ ดร. สิทธิชัย โภไคยอุดม รัฐมนตรีกระทรวงเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร (กระทรวงไอซีที) เสนอต่อ สนช. เมื่อวันที่ 15 พฤศจิกายน 2549 นั้น ป็นกฎหมายที่คลุมเครือและไม่เฉพาะเจาะจง แม้ว่าจะมีข้อเสนอแนะให้แก้ไขหลายประการจากสำนักงานกฤษฎีกา ซึ่งเป็นหน่วยงานสูงสุดของรัฐที่ทำหน้าที่ตีความกฎหมายต่างๆ

รัฐมนตรีไอซีทีประกาศแต่งตั้งคณะกรรมการพิจารณาร่าง พ.ร.บ. ฉบับนี้ และให้นำเสนอความเห็นภายในเวลาเพียง 7 วันเท่านั้น! โชคดีที่กรรมการบางท่านเข้าใจว่า กฎหมายฉบับนี้ต้องผ่านการพินิจพิจารณาอย่างถี่ถ้วน แทนที่จะอ่านอย่างลวกๆ และประทับตรายางเห็นชอบ

สิ่งที่ไม่ทำให้เราแปลกใจเลยคือ ไม่มีใครในคณะกรรมการชุดนี้ที่เป็นนักวิจัย มืออาชีพ หรือวิศวกรคอมพิวเตอร์ที่ทำงานในสาขาอาชีพนี้ รวมทั้งไม่มีสมาชิกองค์กรพัฒนาเอกชนที่ทำงานด้านคอมพิวเตอร์และความรับผิดชอบต่อสังคม และไม่มีแม้แต่ตัวแทนจากผู้ให้บริการอินเทอร์เน็ต (ISP) หรือธุรกิจที่เกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ นอกจากนี้คณะกรรมการยังไม่เคยขอข้อมูลหรือความเห็นจากผู้ใช้คอมพิวเตอร์เพื่อประกอบการพิจารณา ร่าง พ.ร.บ. ฉบับนี้ยังค้างอยู่ที่คณะกรรมการ ณ เดือนมีนาคม 2550

เราเชื่อว่า ในปี 2550 ไม่มีใครต้องเป็นนักวิทยาศาสตร์ผู้สร้างจรวดหรือนักสังคมสงเคราะห์ผู้อ่อนไหว ก่อนที่จะมองเห็นว่าระดับความรุนแรงของบทลงโทษในกฎหมายดูเหมือนจะไม่มีผลต่ออัตราการเกิดอาชญากรรม โทษประหารชีวิตเปรียบเสมือนการฆาตกรรมโดยรัฐ ซึ่งเป็นพฤติกรรมที่เราเห็นบ่อยเกินไปแล้วในประเทศไทย

FACT หวังว่า สนช. จะพิจารณาใช้กฎหมายที่มีอยู่ในปัจจุบันกับฐาน ความผิดที่ระบุในร่าง พ.ร.บ. ความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ แทนที่จะผ่านกฎหมายฉบับนี้แบบขอไปที เพียงเพื่อจะให้ดูเหมือนว่ากำลังทำงานอย่างแข็งขัน ถ้า สนช. มีมติผ่านกฎหมายฉบับนี้ อำนาจของศาลต่างๆ ต้องไม่ถูกจำกัดอยู่ภายใต้บทลงโทษอันเข้มงวดในกฎหมาย ผู้พิพากษามีประสบการณ์อันยาวนานพอที่จะแยกพิจารณาคดีแต่ละคดีเป็นกรณีๆ ไป

FACT ขอเสนอว่า รัฐบาลจะต้องมีความรับผิดและความโปร่งใสในการค้นและยึดคอมพิวเตอร์ โดยต้องมีเจ้าหน้าที่รัฐคนหนึ่งเป็นผู้รับผิดชอบอย่างเต็มที่

นอกจากนี้ ข้อมูลเกี่ยวกับการใช้อินเทอร์เน็ตของผู้ใช้ทุกราย ต้องถือเป็นสมบัติส่วนบุคคล และต้องไม่ถูกเก็บโดยรัฐบาลหรือ ISP โดยปราศจากหมายค้นจากศาล การรับรองว่าข้อมูลเกี่ยวกับการใช้อินเทอร์เน็ตทั้งหมดจะเป็นข้อมูลส่วนบุคคลเท่านั้น คือเหตุผลหนึ่งที่ผู้ใช้คอมพิวเตอร์จ่ายค่าอินเทอร์เน็ตรายเดือนให้กับ ISP

FACT ยังขอเสนอให้กระทรวงไอซีทีขยายความ “ระบบการสื่อสารทางโทรศัพท์” ให้ครอบคลุมถึงระบบการรับส่งข้อมูลบนอินเทอร์เน็ตผ่านสายโทรศัพท์, ADSL, DSL, เคเบิล, สื่ออิเล็กทริค, Wi-Fi, WiMAX, Bluetooth และระบบการรับส่งข้อมูลแบบอื่นๆ ที่ยังไม่ได้พิจารณา รวมทั้งระบบใดๆ ก็ตามในอนาคตที่ทำให้ผู้ใช้เข้าถึงอินเทอร์เน็ตได้ เพื่อให้ผู้ใช้ได้รับการคุ้มครองจาก “การตรวจ การกัก หรือการเปิดเผยสิ่งสื่อสารที่บุคคลมี ติดต่อถึงกัน รวมทั้งการกระทำด้วยประการอื่นใดเพื่อให้ล่วงรู้ถึงข้อความในสิ่งสื่อสาร ทั้งหลายที่บุคคลมีติดต่อถึงกัน” ตามมาตรา 37 ของรัฐธรรมนูญฉบับปี 2540 ซึ่งว่าด้วยเสรีภาพในการสื่อสารถึงกัน

หลายมาตราในร่าง พ.ร.บ. ความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ สามารถตีความได้อย่างง่ายดายในทางที่ทำให้รัฐสามารถใช้กฎหมายฉบับนี้เป็นเครื่องมือในการกดขี่การแสดงความเห็นทางการเมือง และปิดปากผู้ที่ไม่เห็นด้วย

ยกตัวอย่างเช่น กฎหมายไทยปัจจุบันระบุประเด็นลามกอนาจารเป็นความผิดทางอาญาไว้เพียงพอแล้ว มาตรา 15 ของร่าง พ.ร.บ.ฉบับนี้ทำให้การตัดต่อหรือดัดแปลงภาพด้วยโปรแกรมอย่าง Adobe Photoshop เป็นการทำผิดกฎหมาย

สิ่งหนึ่งที่สะท้อนว่ารัฐบาลนี้ไร้สามัญสำนึกเพียงใด คือการที่ร่าง พ.ร.บ. ความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ ระบุโทษถึงขั้นประหารชีวิตและจำคุกตลอดชีวิตสำหรับความผิดบางกระทง

เราเชื่อว่า มีวิธีแก้ปัญหาอื่นๆ ที่ไม่ใช่วิธีที่นำไปสู่ภาวะที่ทนาย ผู้พิพากษา อาชญากร และเรือนจำล้วนมีจำนวนเพิ่มขึ้น เราทุกคนต้องเคารพในประสบการณ์อันกว้างขวางของอำนาจตุลาการ และมองเห็นว่าบทลงโทษในกฎหมายฉบับนี้ต้องเป็นเพียงข้อเสนอแนะเท่านั้น ไม่ใช่บทบังคับตามกฎหมายที่ศาลต้องปฏิบัติตามอย่างเคร่งครัด เพื่อให้เปิดช่องในกรณีที่ลดโทษได้

ไม่มีกฎหมายเลย ดีกว่าใช้กฎหมายตามอำเภอใจ…

กลุ่มเสรีภาพต่อต้านการเซ็นเซอร์แห่งประเทศไทย

3 Responses to “ข้อเสนอของ FACT ต่อ ‘ร่าง พ.ร.บ. ความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์’”


  1. […] March 25th, 2007 [ภาษาไทย: ข้อเสนอของ FACT ต่อ ‘ร่าง พ.ร.บ. ความผิด…] […]

  2. RathWJJ Says:

    I want to know about “ยกตัวอย่างเช่น กฎหมายไทยปัจจุบันระบุประเด็นลามกอนาจารเป็นความผิดทางอาญาไว้เพียงพอแล้ว มาตรา 15 ของร่าง พ.ร.บ.ฉบับนี้ทำให้การตัดต่อหรือดัดแปลงภาพด้วยโปรแกรมอย่าง Adobe Photoshop เป็นการทำผิดกฎหมาย”

    Do you have all detail of this ?

    Thank in advanced?

  3. bact' Says:

    จากหน้า ร่าง พรบ.ว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ ฉบับที่ผ่าน สคก.แล้ว (ร่างฯ ที่ สคก. ตรวจพิจารณาแล้ว เรื่องเสร็จที่ ๒๕๗/๒๕๔๘)

    “มาตรา ๑๕

    ผู้ใดนำเข้าสู่ระบบคอมพิวเตอร์ซึ่งข้อมูลคอมพิวเตอร์ ที่ปรากฏเป็นภาพของผู้อื่น และภาพนั้นเป็นภาพที่เกิดจากการสร้างขึ้น ตัดต่อ เติมหรือดัดแปลงด้วยวิธีการทางอิเล็กทรอนิกส์หรือวิธีการอื่นใด ทั้งนี้ โดยประการที่น่าจะทำให้ผู้อื่นนั้นเสียชื่อเสียง ถูกดูหมิ่น ถูกเกลียดชัง หรือได้รับความอับอาย ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินสามปี หรือปรับไม่เกินหกหมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ

    ความผิดตามวรรคหนึ่งเป็นความผิดอันยอมความได้

    ถ้าผู้เสียหายในความผิดตามวรรคหนึ่งตายเสียก่อนร้องทุกข์ ให้บิดา มารดา คู่สมรส หรือบุตรของผู้เสียหายร้องทุกข์ได้ และให้ถือว่าเป็นผู้เสียหาย”

    อ่านตามวรรคหนึ่งแล้วน่าจะเป็นไปได้นะครับ – ในกรณีภาพบุคคล
    – แต่ในข้อเสนอของ “FACT” ดูจะกินความรวมทั้งหมด ไม่ชัดเจน
    (ไม่แน่ใจว่าตอนที่ร่างข้อเสนอนี้ ได้ใช้ร่างฉบับไหนอ้างอิง ใช่ร่างฉบับล่าสุดนี้รึเปล่า?)


Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: