ข้อเสนอแนะสำหรับการร่างรัฐธรรมนูญ

March 10, 2007

[Proposal in English]

16 มกราคม 2550

เรียน: สภาร่างรัฐธรรมนูญ ปี 2550

รัฐธรรมนูญ “ฉบับประชาชน” ปี 2540 เป็นรัฐธรรมนูญที่คุ้มครองสิทธิมนุษยชนและสิทธิพลเมืองในประเทศไทยอย่างกว้างขวาง สะท้อนให้เห็นความตั้งใจ ความคิด และวิจารณญาณอย่างสูงของผู้ร่างรัฐธรรมนูญที่มีต่อประเด็นสำคัญยิ่งเหล่านี้

ประเด็นที่เกี่ยวข้องกับเราอยู่ในหมวด 3 ของรัฐธรรมนูญฉบับปี 2540 ดังต่อไปนี้

1) มาตรา 37 เสรีภาพในการสื่อสารถึงกัน

มาตรานี้เป็นบทคุ้มครองประชาชนจากการปิดกั้นข้อมูลข่าวสารได้อย่างดียิ่ง มาตรานี้รับรองเสรีภาพของประชาชนในการสื่อสารถึงกันไม่ว่าจะด้วยวิธีการใดๆ ก็ตาม รวมทั้งผ่านอินเทอร์เน็ต มาตรานี้จำต้องอยู่ในรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ และเพิ่มเติมเนื้อหาให้ครอบคลุมอินเทอร์เน็ตด้วย และขอให้เพิ่มเติมบทคุ้มครองสิทธิส่วนบุคคล โดยห้ามมิให้บุคคลใดๆ ก็ตาม ไม่ว่าจะเป็นเจ้าหน้าที่รัฐหรือพนักงานบริษัทเอกชน เก็บรักษาบันทึกข้อมูลการใช้อินเทอร์เน็ตของปัจเจกชน เช่น บันทึกการค้นหาข้อมูลบนเว็บ และบันทึกไอพีแอ็ดเดรส ดังที่เป็นอยู่ในปัจจุบัน

2) มาตรา 39 เสรีภาพในการแสดงความคิดเห็น

มาตรานี้อนุญาตให้ประชาชนทุกคนมีสิทธิแสดงความคิดเห็นได้ทุกรูปแบบ ทั้งในการพูดและการเขียน นับเป็นบทคุ้มครองชิ้นเยี่ยมที่รับรองว่าประชาชนทุกคนในประเทศไทยจะสามารถเข้าถึงข้อมูลข่าวสารทุกชนิดได้โดยปราศจากการปิดกั้น มาตรานี้จำต้องดำรงอยู่ต่อไป และขยายขอบเขตเพื่อห้ามการปิดกั้นทุกชนิด รวมทั้งการสั่งแบนหนังสือ นอกจากนี้ มาตรานี้ควรเพิ่มน้ำหนักให้กับการห้ามมิให้เจ้าหน้าที่หรือหน่วยงานของรัฐมีส่วนร่วมในการเป็นเจ้าของสื่อ

3) มาตรา 41 เสรีภาพของสื่อ

มาตรานี้คุ้มครองเสรีภาพในการเสนอข่าวและแสดงความคิดเห็นของสื่อมวลชนและสื่อสิ่งพิมพ์ทุกชนิด

4) มาตรา 42 เสรีภาพทางวิชาการ

มาตรานี้ควรขยายขอบเขตให้ห้ามบุคคลใดๆ ก็ตาม ปิดกั้นการอภิปรายทางวิชาการทุกรูปแบบ ไม่ว่าจะเป็นวงสนทนา ข้อเขียน หรือผ่านสื่ออิเล็คทรอนิคส์ รวมทั้งห้ามการสั่งแบนหนังสือด้วย

5) มาตรา 45 เสรีภาพในการรวมกันเป็นหมู่คณะ

มาตรานี้จะต้องดำรงอยู่ต่อไป และควรขยายขอบเขตให้ครอบคลุมเสรีภาพในการรวมกันเป็นกลุ่มคณะบนอินเทอร์เน็ตด้วย เช่น การใช้กระดานสนทนาบนเว็บ หรือการรวมกลุ่มใน “โลกเสมือน” ในไซเบอร์สเปซ โดยไม่ต้องเปิดเผยตัวตนที่แท้จริง

6) มาตรา 58 และ 59 สิทธิในการรับทราบข้อมูลหรือข่าวสารสาธารณะ

เสรีภาพในการเข้าถึงข้อมูลรัฐของประชาชนทุกคนจะช่วยกำจัดคอร์รัปชั่น บังคับให้นักการเมืองและข้าราชการมีความรับผิดต่อสาธารณะ และกระตุ้นให้รัฐบาลดำเนินงานอย่างสุจริตและโปร่งใส “…ข้อมูล คำอธิบายและเหตุผล…” ต้องดำรงอยู่ต่อไป

7) มาตรา 60 สิทธิในการมีส่วนร่วมในกระบวนการพิจารณาของรัฐ

มาตรานี้จะต้องดำรงอยู่ต่อไป เพื่อคุ้มครองสาธารณชน มิให้รัฐดำเนินการใดๆ เป็นความลับ

8 ) มาตรา 61 สิทธิในการเสนอเรื่องราวร้องทุกข์

ประชาชนทุกคนในประเทศไทยควรมีสิทธิร้องทุกข์ต่อรัฐเพื่อขอชดเชยในกรณีที่รัฐเป็นผู้ผิด ปัจจุบัน คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติมีอำนาจเพียงเสนอคำแนะนำต่อรัฐบาล โดยปราศจากอำนาจทางกฎหมายที่จะดำเนินการตามข้อเสนอแนะเหล่านั้นด้วยตัวเอง ข้อจำกัดนี้ทำให้หน่วยงานรัฐและเจ้าหน้าที่สามารถเพิกเฉยต่อคำร้องของคณะกรรมการสิทธิฯ ที่ขอข้อมูล ขอคำชี้แจง ขอคำให้การ หรือขอพยานหลักฐานจากรัฐ และทำให้หน่วยงานรัฐและเจ้าหน้าที่เมินเฉยต่อข้อเสนอแนะของคณะกรรมการสิทธิฯ ดังนั้น คณะกรรมการสิทธิฯ จึงต้องมีอำนาจเทียบเท่าตุลาการเพื่อให้ทำงานได้อย่างแท้จริง

9) มาตรา 62 สิทธิในการฟ้องหน่วยงานราชการ

ในฐานะทางออกสุดท้าย ประชาชนทุกคนในประเทศไทยควรมีสิทธิฟ้องเจ้าหน้าที่รัฐทุกระดับ และหน่วยงานรัฐทุกแห่ง มาตรานี้ควรเพิ่มเติมเนื้อหาว่า รัฐจะเป็นผู้รับภาระในการจัดหาทนายผู้เชี่ยวชาญตลอดจนออกค่าธรรมเนียมและค่าใช้จ่ายต่างๆ ในกระบวนการศาล ให้กับใครก็ตามที่ไม่มีเงินจ่าย การเพิ่มข้อนี้จะทำให้ประชาชนทุกคนมีส่วนร่วมในการกำกับดูแลรัฐได้ ไม่ว่าจะมีฐานะอย่างไร แม้ว่ารัฐอาจเผชิญความเสี่ยงจากคดีปลอมมากขึ้น ประโยชน์จากการที่สาธารณะชนได้รับความคุ้มครองทางกฎหมายมากขึ้น ก็นับว่าคุ้มค่ากับความเสี่ยงเล็กน้อยข้อนี้

10) มาตราใหม่ ว่าด้วยเสรีภาพจากการถูกฟ้องร้องดำเนินคดี

รัฐควรเลิกล้มคดีความต่างๆ ต่อสาธารณชนที่มีเจตนาทางการเมืองแอบแฝง แต่อย่างไรก็ตาม เจ้าหน้าที่รัฐทุกคนต้องมีความรับผิด นี่คือราคาที่เราต้องจ่าย ในทางปฏิบัติ รัฐธรรมนูญควรสั่งยกเลิกและห้ามข้ออ้างทุกชนิดที่สามารถใช้เป็นเหตุผลในการฟ้องร้องข้อหาหมิ่นประมาทและหมิ่นพระบรมเดชานุภาพ เนื่องจากกฎหมายเหล่านี้มักถูกใช้เป็นเครื่องมือทางการเมือง และเป็นสิ่งที่ไม่เหมาะสมอย่างยิ่งในสังคมสมัยใหม่

เราเชื่อว่า ข้อเสนอข้างต้นเป็นประเด็นสำคัญที่จะนำพาสังคมไทยไปสู่สังคมที่มีเสรีภาพ มีความโปร่งใส มีวุฒิภาวะ และเป็นประชาธิปไตย

เราเชื่อว่า คนแทบทุกคนจะเลือกอยู่ข้างความดี ไม่จำเป็นที่รัฐจะต้องใช้กฎหมายที่เข้มงวดเกินไปเพื่อปกป้องประชาชนจาก “คนเลว” ไม่กี่ราย เพราะประชาชนและชุมชนต่างๆ สามารถกลั่นกรองข้อมูลข่าวสารต่างๆ ได้เอง ถึงเวลาแล้วที่รัฐจะมองประชาชนว่าเป็น “ผู้ใหญ่” ที่มีวุฒิภาวะพอที่จะตัดสินใจในเรื่องต่างๆ ได้ด้วยตัวเอง
แทนที่จะมองประชาชนว่าเป็นเด็กเหมือนที่ผ่านมา เราไม่มีสิทธิเรียกคนว่า “โง่” เพียงเพราะพวกเขาไม่ได้เป็นส่วนหนึ่งของชนชั้นนำในสังคมผู้มีการศึกษา

เราสนับสนุนเสรีภาพในการแสดงความคิดเห็น เสรีภาพในการแสดงออก เสรีภาพในการคิด และเสรีภาพของแนวคิดที่แตกต่าง

เรายินดีที่จะนำเสนอรายละเอียดของข้อเสนอข้างต้นต่อสภาร่างรัฐธรรมนูญทุกเวลา หากท่านต้องการข้อมูลหรือคำอธิบายนอกเหนือจากเอกสารฉบับนี้

ขอขอบคุณล่วงหน้าที่ได้กรุณาสละเวลาของท่านมาพิจารณาข้อเสนอเหล่านี้

One Response to “ข้อเสนอแนะสำหรับการร่างรัฐธรรมนูญ”


  1. […] [Jump to the Proposals] [ข้อเสนอแนะสำหรับการร่างรัฐธรรมนูญ …] […]


Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: